Fysieke basiskwaliteit

Meer werkzaamheden sleufherstel a.g.v. energietransitie
Derden zijn druk bezig met de uitrol van de energietransitie, waarbij er bij de opschaling van het middenspannings- en laagspanningsnetwerk graafwerkzaamheden in gemeentelijke grond plaatsvinden. Bij het dichten van sleuven in rijbanen en trottoirs moet de tijdelijke verharding verwijderd worden en vervangen worden voor de permanente bestrating. Dit noemen we sleufherstel. Het vergunnen van de graafwerkzaamheden en het herstel van sleuven leidt tot extra inkomsten. In totaal is dit een voordeel van € 721.000 op de baten. Om ervoor te zorgen dat de verkeersveiligheid als gevolg van de werkzaamheden aan het middenspannings en laagspanningsnetwerk in de stad gegarandeerd blijft, is fors meer toezicht ingezet. Ook vraagt het beoordelen en verlenen van de vergunningen meer capaciteit dan begroot. Dit heeft gezorgd voor een nadeel op de lasten van € 980.000. Normaliter zijn de baten en lasten met elkaar in evenwicht. Doordat de opbrengsten pas laat in het jaar gefactureerd zijn, werd toen zichtbaar dat de lasten hoger zijn dan de baten. In 2026 wordt dit proces nader bekeken om te zien waar dit verbeterd kan worden.

Lagere toegerekende omslagrente
De lagere toegerekende rente wordt toegelicht op veld 4.80 Financiering en algemene dekkingsmiddelen.
€ 413.000 hiervan wordt verrekend met de egalisatiereserve Riolering.

Egalisatie afvalstoffen- en rioolheffing
De voor- en nadelen op dit veld die worden toegerekend aan de afvalstoffen- of rioolheffing leiden per saldo tot een storting in de reserves en voorzieningen van € 806.000.

Meerjarenprogramma openbare ruimte
Projectbudgetten voor 2025 zijn niet volledig besteed. Restant exploitatiemiddelen die aan projecten zijn toegekend, maar nog niet zijn benut blijven voor afronding van deze projecten beschikbaar. Daartoe loopt een totaalbudget van € 705.000 via de overhevelingsreserve over naar 2026. In de onderstaande tabel is de verdeling van de bedragen over de velden weergegeven:

Bij de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen hebben we een toelichting opgenomen per kapitaalgoed.

Parkeerexploitatie

Hogere storting Bestemmingsreserve betaald Parkeren
De parkeerexploitatie is een gesloten exploitatie waarbij we het hogere resultaat verrekenen met de bestemmingsreserve betaald parkeren. Hierdoor wordt er meer gestort in de bestemmingsreserve betaald Parkeren.
Lagere onttrekkingen aan Bestemmingsreserve betaald Parkeren
De geplande onttrekking voor onderzoeken parkeerlocaties is doorgeschoven naar het volgende jaar wanneer de uitvoering van het project gepland staat.
De bijdrage aan de verlaging van de tarieven van gehandicaptenparkeerplaatsen is door meer aanvragen hoger uitgevallen dan begroot. Daarnaast was deze begroot in het resultaat parkeren in plaats van via de reserve.

Hogere opbrengsten parkeergarages
De totale omzet in de parkeergarages ligt € 316.000 boven begroting. Dit komt voornamelijk door hogere opbrengsten uit kortparkeren bij Pieter Vreedeplein en meer inkomsten van abonnementen bij Tivoli.

Hogere opbrengsten straatparkeren
De hogere opbrengsten op straat komen voornamelijk door een lagere betalingsgraad, waardoor er meer naheffingsaanslagen (boetes) zijn opgelegd dan vooraf ingeschat. De overige opbrengsten uit kortparkeren en vergunningen blijven achter bij de verwachting. Per saldo resulteert dit in een voordeel van € 93.000.

Overige afwijkingen parkeerexploitatie
- Er is een budget van € 400.000 beschikbaar gesteld voor inzet van beveiliging bij calamiteiten rondom daklozen in parkeergarages. De geplande inzet van beveiligers heeft €275.000 gekost. In 2026 nemen we naast deze inzet van beveiligers, aanvullende maatregelen waardoor we verwachten het beschikbare budget in de toekomst volledig te besteden.
- Extra afschrijvingskosten als gevolg van een correctie op de afschrijvingstermijn van parkeermeters die eerder verkeerd was toegepast.
- Minder kosten voor uitbreidingsgebieden gemaakt omdat de invoer hiervan in het interne proces vertraging heeft opgelopen rondom Fabrieks- en Willemskwartier.
- Lagere toegerekende omslagrente
- Overige afwijkingen

Overige afwijkingen

• Gevelisolatie / geluidsanering: We hebben diverse gevel- en geluidsanering projecten uitgevoerd die gedekt worden via rijksgelden. Deze projecten (en de rijksbijdragen) waren financieel nog niet geraamd.

• Inzameling huishoudelijk afval: Bij inzameling huishoudelijk afval is per saldo een voordeel ontstaan. Dat komt vooral door lagere verwerkingskosten voor restafval (€ 68.000) en diverse andere afvalstromen (€ 134.000). Het voordeel bij restafval hangt samen met een naverrekening vanwege te hoge indexering in eerdere jaren. De proef met de spullenbox viel goedkoper uit doordat deze in slechts enkele buurten is uitgevoerd en de spullenbox op afspraak is opgehaald (€ 79.000). Daarnaast is een voorschot van € 159.000 ontvangen voor de UPV (Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid) vergoeding textiel over 2025. Er vinden nog onderhandelingen plaats over het tarief.
  Bij de Tussenrapportage is een nadeel gemeld voor de papieropbrengsten (€ 400.000) dat nu structureel lijkt te zijn. De afgelopen 3 jaar is een nadeel gemeld en de kosten voor papierbedrijven stijgen verder door diverse heffingen op afval. Het structurele effect is daardoor € 237.000 nadelig en is meegenomen bij de structurele afwijkingen in deze jaarrekening.

• Afwijking tussen begroting en realisatie van de aan het BAT doorbelaste kosten van de corporate overhead.

• Door gunstige energietarieven bij de openbare verlichting en een lager verbruik, hebben we minder energielasten dan begroot.

• Administratie bodem op orde / reserve bodem, geluid en lucht: In 2025 is gestart met de uitvoering het project “De basis van de bodemadministratie op orde”.
  Vanuit de raming werd verwacht dat de helft van de kosten kon worden gedekt uit de reserve Bodem, zowel voor interne uren als voor externe opdrachten. In 2025 is echter vooral gebruikgemaakt van de inzet van eigen medewerkers. Hierdoor was minder externe inzet nodig en vallen de lasten lager uit dan begroot. Dit resulteert in een financieel voordeel.

• Diverse projecten bodemsanering / reserve bodem, geluid en lucht: De onderbenutting van de geraamde budgetten wordt in 2025 vooral veroorzaakt door twee saneringsprojecten. Het project Lovense kanaaldijk ligt tijdelijk stil, omdat tijdens het onderzoek voor de spoedlocatie Ringbaan‑Oost een mogelijke overlap met andere verontreinigingen is vastgesteld. Hierdoor zijn de werkzaamheden vertraagd.
  Voor Kasteeldreef zijn middelen opgenomen voor mogelijke aanvullende saneringskosten waarvoor de gemeente op grond van een overeenkomst moet bijdragen. Deze middelen zijn in 2025 niet aangesproken.
  De lasten van dergelijke saneringsprojecten worden gedekt via de reserve bodem, geluid en lucht.

• Lagere kapitaallasten Stadsforum: Doordat de uitvoering van de werkzaamheden zijn vertraagd en het aankoopbedrag van de kiosken lager was dan begroot, zijn de geraamde kosten en kapitaallasten lager dan begroot. Hiervan heeft € 45.000 betrekking op de lagere toegerekende omslagrente en € 52.000 op riolering.

• Leges milieubelastende activiteiten: De leges die wij - sinds de invoering van de Omgevingswet - mogen opleggen voor milieubelastende activiteiten blijven achter bij de raming. Wijzigingen t.a.v. deze activiteiten worden in de praktijk veelal afgedaan middels een melding (deze zijn leges vrij) en nauwelijks via vergunningverlening. In 2026 onderzoeken we het structurele effect en betrekken dit bij de programmabegroting 2027.

• Per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS): In 2024 heeft de gemeente middelen van het Rijk ontvangen voor het uitvoeren van onderzoek naar 41 door het Rijk aangewezen PFAS‑verdachte locaties. Daarnaast heeft de gemeente een brede inventarisatie laten uitvoeren naar overige mogelijke PFAS‑verdachte locaties binnen de gemeente. Deze inventarisatie wordt in het eerste kwartaal van 2026 afgerond. Op basis van de uitkomsten wordt bepaald op welke locaties uitvoering noodzakelijk is en wordt een uitvoeringsplan opgesteld. Omdat het onderzoekstraject meerjarig is en de uitvoering afhankelijk is van de resultaten van de inventarisatie in 2026, worden de niet bestede middelen uit 2025 doorgeschoven naar 2026 ten behoeve van de verdere uitvoering.

• De technische overhevelingen betreffen externe opdrachten, waarvan de uitvoering op 31 december nog niet is gestart maar die niet meer ongedaan kunnen worden zonder financiële gevolgen, of interne exploitatiebijdragen aan meerjarige projecten. Deze bedragen worden in de overhevelingsreserve gestort, zodat ze in het volgende jaar nog beschikbaar zijn om opdrachten/projecten af te ronden.

• Diversen