Toelichting op het overzicht van baten en lasten

Toelichting op incidentele baten en lasten

Algemene toelichting
In bovenstaand overzicht hebben we de incidentele lasten en baten > € 1,2 miljoen in beeld gebracht met eventuele tegenhanger (kan lager zijn); bedragen < € 1,2 miljoen staan getotaliseerd onder de overige. Naast de gemelde afwijkingen in deze jaarrekening betreft dit ook alle incidentele begrotingsbijstellingen over de afgelopen 4 jaren die betrekking hebben op het jaar 2025. Ook incidentele voor- of nadelen op doorgaans structurele budgetten zijn als incidentele lasten en baten opgenomen, omdat wij als uitgangspunt hanteren dat wanneer een afwijking een structureel karakter heeft, wij de begroting hier dan ook structureel op aanpassen. In bovenstaand overzicht zien we dat bij deze jaarrekening de incidentele lasten € 6,3 miljoen hoger zijn dan de incidentele baten. Dit betekent dat wij geen incidentele baten voor structurele lasten hebben ingezet.

Aanvullende toelichting op de individuele posten:

Inclusieve stad

1. Sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en sociale basis
   Incidentele uitgaven 2025 ten laste van de specifieke rijksuitkering 2023-2026 voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en sociale basis.

2. Integraal zorgakkoord

Incidentele uitgaven 2025 ten laste van de specifieke rijksuitkering Integraal zorgakkoord om de zorg voor de toekomst kwalitatief goed, toegankelijk en betaalbaar te houden met als belangrijk uitgangspunt de beweging van zorg naar preventie, gezondheid en welzijn van de inwoner.

3. Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV)

Incidentele uitgaven 2025 ten laste van de rijksuitkering NPLV voor kwetsbare gebieden verbonden aan het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid.

4. Programma Welkom In Tilburg

Uitgaven 2025 ten laste van de rijksuitkering opvang Oekraïense vluchtelingen en vergoedingen COA.

5. Inburgering

Incidentele uitgaven 2025 in het kader van inburgering ten laste van de specifieke rijksuitkering Inburgeringsvoorzieningen.

6. Exploitatie sportbedrijf

De exploitatie van het Sportbedrijf kenmerkt zich door hogere lasten en baten dan oorspronkelijk begroot met een overall voordelig saldo van € 1,1 miljoen. Bij de lasten wordt dit veroorzaakt door niet begrote uitgaven van incidentele middelen bij sportstimulering, met name personele inzet, kostprijsverhogende btw, overschrijding doorbelaste organisatiekosten en overige meerkosten. Bij de baten betreft het de niet begrote baten op het gebied van sportstimulering, opbrengsten binnensport, opbrengsten buitensport en ontvangen SPUK vrijstelling BTW.

7. Vrijval voorziening dubieuze debiteuren sociale zaken

Een verlaging (vrijval) van de voorziening met € 2,1 miljoen in verband met een herijking van de gebruikelijke systematiek waarbij de (verwachte) aflossingspercentages per soort vordering zijn bepaald voor 2025.  

8. Wmo PGB / Lumpsum Siem Wmo begeleiding, dagopvang en beschermd wonen

Een vooralsnog eenmalig voordeel op PGB-budgetten Wmo begeleiding, Dagopvang en Beschermd wonen vanwege een daling van het aantal PGB-aanvragen alsook een positieve afrekening over de lumpsum vanwege een afname van het aantal cliënten ten opzichte van de raming als gevolg van de uitvoering van het plan van aanpak gericht op meer grip en sturing op het volume.

9. Uitstel inkomensafhankelijke bijdrage Wmo

Vanuit de Programmabegroting 2023 zijn structurele aanvullende opbrengsten opgenomen voor de invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage. De invoering hiervan is voor het derde jaar op rij uitgesteld. Wij worden hiervoor vanuit het Rijk gecompenseerd. Daarnaast is er vanuit het CAK € 0,2 miljoen meer aan eigen bijdrages ontvangen. Dit heeft tot een voordeel op het lastenbudget geleid van € 1,4 miljoen en een nadeel op het batenbudget van € 1,2 miljoen.

10. Overige incidentele lasten/baten

Diverse incidentele lasten en baten < € 1,2 miljoen.

11. Regionale inzet arbeidsmarkt

Incidentele uitgaven 2025 voor regionale opgaven op het gebied van arbeidsmarktbeleid ten laste van de reserve Regionaal Fonds Arbeidsmarkt.

12. Toevoeging reserve Investeringsfonds Sociaal Domein; compensatiemiddelen jeugdzorg

Storting van de ontvangen compensatiemiddelen voor de jeugdzorg (commissie Van Ark) ad. € 11,1 miljoen in de reserve Investeringsfonds Sociaal Domein om de bij de Perspectiefnota 2026 gepresenteerde financiële strategie binnen het sociaal domein, die bestaat uit het structureel terugbrengen van het gebruik van individuele specialistische zorg door deze zorg op te vangen binnen onder andere de sociale basis en de Wijk Zorg Teams, vooruitlopende op de besparing die dit op moet leveren incidenteel te financieren.

13. Inzet overige incidentele onttrekkingen reserves

Diverse incidentele uitgaven < € 1,2 miljoen ten laste van reserves.

14. Overige incidentele toevoegingen/resultaten reserves

Diverse incidentele toevoegingen aan reserves < € 1,2 miljoen met name als gevolg van incidentele voordelige resultaten.

Duurzame stad

15. Stadsforum fase 3

Incidenteel budget van € 2,25 miljoen voor de aankoop en afboeking van de te slopen kiosken aan de schouwburgpromenade.

16. Project Batterestore

Subsidieverstrekking aan projectpartners alsook eigen subsidiabele kosten voor het project Batterestore ten laste van een ontvangen Europese subsidie vanuit het European Urban Initiative (EUI).

17. Overige incidentele lasten/baten

Diverse incidentele lasten en baten < € 1,2 miljoen.

18. Inzet overige incidentele onttrekkingen reserves

Diverse incidentele uitgaven < € 1,2 miljoen ten laste van reserves.

19. Overige incidentele toevoegingen/resultaten reserves

Diverse incidentele toevoegingen aan reserves < € 1,2 miljoen met name als gevolg van incidentele voordelige resultaten.

Vitale stad

20. Grondexploitatie

Voor de begroting 2026 zijn de grondexploitaties geactualiseerd/gefaseerd. Dit leidt ook tot mutaties in de lasten- en baten ramingen in jaarschijf 2025. Per saldo zijn de mutaties budgettair neutraal vanwege verrekening met de reserve Fonds Stedelijke Ontwikkeling. Zie paragraaf 4.1 Grondbeleid voor een uitgebreide toelichting op de grondexploitatie.

21. Preventie met gezag

Inzet van rijksmiddelen in wijken Noord, West en Groenewoud voor de aanpak van problemen met betrekking tot onderwijs, werk/armoede/inclusie, veiligheid/ondermijning, wonen en gezondheid.

22. Regio Deal “Innoveren, experimenteren en ondernemen met de mens centraal”

Subsidiëring van projecten in het kader van de Regio Deal “Innoveren, experimenteren en ondernemen met de mens centraal” ten laste van de ontvangen rijksmiddelen Regio Deal.

23. Lagere kosten renovatie Wagenmakerij

Lagere kosten voor het verwijderen van asbest en chroom VI, naast een gedeeltelijke omzetting van € 1,9 miljoen exploitatiebudget naar investeringskrediet vanwege hogere kosten voor de dakconstructie en sheddaken.

24. Hogere dividenduitkering Enexis Holding

Enexis Holding heeft over 2024 een winst van € 254 miljoen gerealiseerd. Conform dividendbeleid wordt hiervan 50% aan de aandeelhouders uitgekeerd, voor Tilburg € 2,9 miljoen hoger dan begroot.

25. Overige incidentele lasten/baten

Diverse incidentele lasten en baten < € 1,2 miljoen.

26. Grondexploitatie

Voor de begroting 2026 zijn de grondexploitaties geactualiseerd/gefaseerd. Dit leidt ook tot mutaties in de lasten- en baten ramingen in jaarschijf 2025. Per saldo zijn de mutaties budgettair neutraal vanwege verrekening met de reserve Fonds Stedelijke Ontwikkeling. Zie paragraaf 4.1 Grondbeleid voor een uitgebreide toelichting op de grondexploitatie.

27. Afwikkeling Regio Deal “Makes en Moves”

De looptijd Regio Deal “Makes en Moves” is eind 2024 beëindigd. In 2025 heeft de definitieve financiële afwikkeling van € 1,4 miljoen plaatsgevonden ten laste van de reserve Regio Deal Makes & Moves.

28. Programmakosten Kenniskwartier

Programmakosten 2025 ten behoeve van het Kenniskwartier ten laste van de reserve Fonds Stedelijke Ontwikkeling.

29. Lokale Start Bouw Impuls

Na een succesvolle landelijke Start Bouw Impuls hebben we een lokale Start Bouw Impuls opgezet ten laste van de reserve Fonds stedelijke ontwikkeling. Voor 2025 heeft de lokale Start Bouw Impuls € 1,5 miljoen gekost.

30. Renovatie Wagenmakerij

Budgetoverheveling uit 2024 van € 1,3 miljoen ten laste van de overhevelingsreserve.

31. 2 ^e geldstroom herstructurering erfpachtgronden verkoop sociale huurwoningen

De ontvangst van middelen in het kader van de herstructurering erfpachtgronden die volgt uit de verkoop van sociale huurwoningen door woningcorporaties is conform bestaand beleid toegevoegd aan de reserve Fonds Stedelijke Ontwikkeling.

32. Inzet overige incidentele onttrekkingen reserves

Diverse incidentele uitgaven < € 1,2 miljoen ten laste van reserves.

33. Overige incidentele toevoegingen/resultaten reserves

Diverse incidentele toevoegingen aan reserves < € 1,2 miljoen met name als gevolg van incidentele voordelige resultaten.

Samen en dichtbij

34. Uitkering gemeentefonds

Incidenteel ontvangen rijksmiddelen binnen de gemeentefondsuitkering 2025.

35. Uitkering gemeentefonds; compensatiemiddelen Jeugdzorg

Incidenteel ontvangen compensatiemiddelen voor de Jeugdzorg (commissie van Ark) van € 11,1 miljoen.

36. Hogere opbrengst OZB niet-woningen

Incidentele meeropbrengst OZB niet-woningen omdat de daadwerkelijke WOZ-waarden niet-woningen in 2025 hoger waren dan waarmee is gerekend ten tijde van het opstellen van de verordening (september 2024).

37. Storting voorziening (voormalig) bestuur

Incidentele storting in de voorziening (voormalig) bestuur omdat uit landelijk onderzoek blijkt dat vanwege de gehanteerde dekkingsgraad door het ABP, de overdracht van pensioenen voor (voormalig) bestuurders naar het ABP (per 1-1-2028) hoger zal zijn dan de eigen opgebouwde voorziening; voor Tilburg € 1,6 miljoen nadelig.

38. Vrijval budget loon-prijs ontwikkeling

Incidentele vrijval van accres loon-prijsontwikkeling (LPO) voor 2025 omdat deze middelen niet nodig bleken om onze gemeentelijke salarisbudgetten in lijn te brengen met de loonkostenontwikkeling vanuit de CAO.

39. Overige incidentele lasten/baten

Diverse incidentele lasten en baten < € 1,2 miljoen.

40. Toevoeging egalisatiereserve rioolheffing

De hogere opbrengst rioolheffing 2025 is, conform financieel beleid, ten gunste van de egalisatiereserve rioolheffing gebracht.

41. Onttrekking Algemene Reserve t.b.v. begrotingstekort 2025

In de Programmabegroting 2025 is besloten om incidenteel € 3,5 miljoen aan de Algemene Reserve te onttrekken ter dekking van het begrotingstekort 2025.

42. Onttrekking Reserve Incidentele Opgaven t.g.v. algemene middelen

In de Programmabegroting 2023 en 2024 is besloten om de vrije ruimte binnen de Reserve Incidentele Opgaven vrij te laten vallen ten gunste van de algemene middelen.

43. Onttrekking Reserve Incidentele Opgaven t.g.v. incidentele voorstellen

In de Programmabegroting 2025 is besloten om de vrije ruimte binnen de Reserve Incidentele Opgaven van € 14,1 miljoen in te zetten ter (gedeeltelijke) dekking van incidentele voorstellen nieuw beleid in de begroting.

44. Onttrekking egalisatiereserve Rioolheffing ten behoeve van programma water en riolering

Onttrekking uit de egalisatiereserve Rioolheffing ter dekking van kosten uit het programma Water en Riolering.

45. Toevoeging Algemene Reserve: resultaat Tussenrapportage 2025

Toevoeging tot de bovengrens van de Algemene Reserve vanuit het resultaat van de Tussenrapportage 2025.

46. Toevoeging Reserve Incidentele Opgaven: resultaat Tussenrapportage 2025

Toevoeging aan de Reserve Incidentele Opgaven vanuit het resultaat van de Tussenrapportage 2025.

47. Toevoeging reserve Natuurontwikkeling: Aanvullende storting

In de Programmabegroting 2023 en 2025 is besloten om in 2025 een incidentele storting te doen ten gunste van de reserve Natuurontwikkeling.

48. Toevoeging reserve Investeringsfonds klimaat: Aanvullende storting

In de Programmabegroting 2023 is besloten om in 2025 vanuit incidenteel ontvangen middelen een storting te doen ten gunste van de reserve Investeringsfonds klimaat ten behoeve van toekomstige grote maatschappelijke opgaven.

49. Toevoeging reserve Transitiefonds wijkgericht werken en inwonersparticipatie: Aanvullende storting

In de Programmabegroting 2025 is besloten om ter verlenging van het Wijkgericht werken tot en met december 2025 en ten behoeve van de verdere uitrol in 2026 € 2,3 miljoen te storten in de reserve Transitiefonds wijkgericht werken en inwonersparticipatie, met als doel de verdere ontwikkeling van de gebiedsteams en het wijkgericht werken.

50. Toevoeging reserve Fonds Stedelijke Ontwikkeling: Aanvullende storting

In de Programmabegroting 2023 is besloten om in 2025 vanuit incidenteel ontvangen middelen een storting te doen ten gunste van de reserve Fonds Stedelijke Ontwikkeling ten behoeve van toekomstige grote maatschappelijke opgaven.

51. Technische/beleidsmatige overhevelingen Jaarrekening 2024

Inzet van de technische en beleidsmatige overhevelingen < € 1,2 miljoen uit de Jaarrekening 2024 ten laste van de overhevelingsreserve.

52. Toevoeging reserve kapitaallasten

Incidentele toevoegingen aan de reserve kapitaallasten die grotendeels zijn gedekt vanuit andere reserves.

53. Inzet overige incidentele onttrekkingen reserves

Diverse incidentele uitgaven < € 1,2 miljoen ten laste van reserves.

54. Overige incidentele toevoegingen/resultaten reserves

Diverse incidentele toevoegingen aan reserves < € 1,2 miljoen met name als gevolg van incidentele voordelige resultaten.