Ingrijpen bij crisis en onveiligheid | Wat hebben we bereikt

Wat hebben we bereikt

Wat is goed gegaan/Wat kan beter

Doel: Persoonsgerichte- en systeemgerichte aanpak van complexe casuïstiek, waarin onveiligheid en/of criminaliteit aanwezig is, duurzaam effectief maken
Wat is goed gegaan
Samen met onze woon- en zorgpartners zijn we gekomen tot een opdracht voor het ontwikkelen van nieuw zorgaanbod, denk hierbij aan Skaeve Huse, prikkelarme woonlocaties en levensloopvoorziening/langdurig verblijf. Dit wordt georganiseerd naast het bestaande aanbod. Dit doen we samen met het zorgkantoor, omdat het domein overstijgende financiering behelst. Vanuit het Programma ‘Preventie met Gezag’ hebben we samen met het Zorg- en Veiligheidshuis (ZVH), de politie en het OM een triagetafel ontwikkeld voor de doelgroep Jonge Aanwas en Doorgroeiers, met als doel het voorkomen en tegengaan van (ondermijnende) criminaliteit.
Wat kan beter
De levensloopaanpak is geborgd, echter zien we in de uitvoering dat het plaatsen van personen soms op zich laat wachten. Er zijn niet altijd voldoende plekken beschikbaar om een persoon gelijk te kunnen plaatsen. De inrichting van één voordeur voor opschaling van complexe (gezins-)situaties is georganiseerd binnen het Advies- en Triagepunt (ATP) van het ZVH. Echter kunnen professionals ook terecht bij andere meld-, expertise- en adviespunten, hierdoor bestaat de kans nog steeds op diverse, tegenstrijdige en/of vrijblijvende adviezen. Binnen de PGA (Jeugd) is de systeem- en gebiedsgerichte aanpak nog onvoldoende geborgd en wordt deze beperkte toegepast in de aanpak. In de aanpak van personen met verward en/of onbegrepen gedrag, is er gekeken naar het benutten van braakliggend terrein om mensen te plaatsen die nergens anders plaatsbaar zijn. We hebben iemand kunnen plaatsen, maar het vraagt nog veel aandacht, van zowel omwonenden als professionals, voordat we hier of op andere plekken meerdere mensen kunnen plaatsen.

Doel: Optimaliseren van de keten ingrijpen bij crisis en onveilige situaties
Wat is goed gegaan
Vanuit het programma ‘Grip op Onbegrip’ van ZonMW zetten we in om acute meldingen van verward en onbegrepen gedrag beter te beoordelen en integraal op te pakken. Met als doel dat de professional ter plaatse veel minder tijd kwijt is met het zoeken naar een passende oplossing/interventie en de inwoner snel en passend geholpen kan worden. Met onze partners uit het veiligheids-, medisch- en sociaal domein hebben we een interventie ontwikkeld voor een betere triage van meldingen van verward en onbegrepen gedrag die terecht komen bij 112. Daarnaast is onderzocht op welke manier het Crisis Interventie Team kan worden verstevigd met extra expertise. We hebben een vrijwillig cursusaanbod ontwikkeld voor plegers van huiselijk geweld die nog niet in het strafrechtelijk kader zitten (zogenoemde Spoorbijeenkomsten). Daarnaast hebben we ook een cursusaanbod voor professionals ontwikkeld, waarin professionals handvatten krijgen over hoe om te gaan met plegers. Dit aanbod is ontwikkeld in samenwerking met Veilig Thuis, Sterk Huis en politie. Met de politie zijn afspraken gemaakt over het inrichten van een nieuw registratiesysteem voor huisverboden om de registratietijd met 50% te verminderen. Op 1 oktober 2025 is Filomena gestart als laagdrempelig inlooppunt voor slachtoffers van huiselijk geweld en kindermishandeling. De eerste resultaten in 2025 zijn positief met circa 40 binnenlopers. In Hart van Brabant zetten we stappen richting een veiligere en meer ambulante aanpak, zodat slachtoffers van huiselijk geweld vaker in hun eigen omgeving geholpen kunnen worden wanneer dat verantwoord is. Het tijdelijk huisverbod speelt hierin een steeds belangrijkere rol, al zijn er nog belemmeringen zoals beperkte beschikbaarheid van direct hulpaanbod en een tijdsintensieve procedure. Aanpak Mensenhandel: zie Vitale Stad. In 2025 zijn we een regionale samenwerking gestart op het thema criminele uitbuiting om zicht te krijgen op de behoeften van slachtoffers van criminele uitbuiting. Dit heeft geleid tot een regionale campagne met het platform Keerpunt (een anonieme chatfunctie voor jongeren in de criminaliteit). De uitkomsten hiervan worden in 2026 gebruikt om te komen tot een passend zorg- en ondersteuningsaanbod voor deze specifieke doelgroep. We hebben de maatschappelijke opvang opengesteld voor eenieder die zich meldt, hierin wordt niemand uitgesloten, wat ruimhartiger is dan het landelijk beleid. Ook is er een inloopvoorziening geopend voor dakloze inwoners die binnen kunnen lopen om te douchen, wassen, ed. Op deze manier komen we eerder met personen in gesprek en krijgen we een beter beeld. De winteropvang is eerder geopend door de groeiende druk op straat. In 2025 hebben er bovengemiddeld meer dakloze inwoners gebruik gemaakt van de winteropvang (60/40 rechthebbende/niet-rechthebbend). Door de inzet van wijkrechtspraak kan bij echtscheidingen eerder passende hulp worden geboden waardoor er minder kans bestaat op escalatie van problematiek. Voor de behandeling van zaken van woonoverlast bij wijkrechtspraak is een proces ingericht. De wijkrechter geeft de bewoner aanwijzingen over het gedrag en uitleg over de consequenties bij voortzetten van ongewenst gedrag. Bij de zitting is hulpverlening aanwezig zodat deze kan worden ingezet om de beoogde gedragsverandering te realiseren. In het eerste kwartaal van 2026 wordt een proef gedraaid met woonoverlast zaken, waarna wordt beoordeeld of de behandeling ervan kan worden opgenomen in het standaardpakket van Wijkrechtspraak Tilburg. Het ZVH heeft een aanzienlijke vooruitgang geboekt met het implementeren van de Wet Gegevensverwerking voor Samenwerkingsverbanden (WGS) die sinds 1 maart 2025 van kracht is. Dit geeft inwoners meer veiligheid, transparantie én bescherming van privacy, terwijl professionals effectief en verantwoord kunnen samenwerken. De bouw van het integraal spoedplein van het Elisabeth Tweesteden Ziekenhuis is in volle gang. Momenteel wordt met betrokken partners gewerkt aan de uitwerking van praktische zaken, zodat onze crisisfuncties, zoals het CIT, daar gehuisvest kunnen worden ten gunste van samenwerking op het veiligheids-, medisch- en sociaal domein. De inzet van de WijkGGD heeft gezorgd voor een snellere en betere opvolging van meldingen van verward en/of onbegrepen gedrag, waardoor de politie minder lang betrokken hoeft te zijn bij een casus omdat de WijkGGD deze overneemt.
Wat kan beter
Door de opeenvolgende personeelswisselingen bij St. Barka is de mate van betrokkenheid bij de keten en de doelgroep verminderd. Dit heeft ook effect gehad op de bestendige uitstroom van dakloze EU-burgers uit de winteropvang en de outreachende inzet van Barka. Er wordt geïnvesteerd in het herpakken van deze samenwerking en het maken van een aanpak die aansluit bij de behoefte van de doelgroep. De GGZ kampt met personele uitdagingen ten behoeve van de HIC-bedden. Dit heeft effect op het kunnen plaatsen van inwoners vanuit de crisisdienst. Hierdoor ontstaat er druk bij de beoordeling van inwoners in crisissituaties. We zijn als gemeente in nauw contact met het bestuur van de GGZ over dit knelpunt. De samenwerking in crisissituaties met de GGZ is nog niet optimaal. Het is regelmatig onvoldoende duidelijk of er sprake is van acute psychiatrie of niet. In 2026 worden betere samenwerkingsafspraken gemaakt, dit wordt gedaan binnen de pilot ‘Verlengde Triage en passende opvolging’. Landelijk staat de vernieuwing vanuit het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming stil, onder meer door het vertrek van jeugdbeschermingsorganisaties en Veilig Thuis uit het landelijk overleg. Hierdoor kunnen we geen echte verandering aanbrengen in de jeugdbeschermingsketen omdat de aanpassing van wet- en regelgeving uitblijft. De multi expert aanpak die we hebben vormgegeven in Hart van Brabant, is daarentegen wel gelukt en zullen we verbinden aan de ontwikkeling van de Stevige Lokale Teams/wijkzorgteams en de maatschappelijke opgave ingrijpen bij crisis en onveiligheid.