Bestuur en samenwerking

Programma Levendige Democratie
Voor een levendige democratie is het langdurig investeren in de relatie tussen kiezer en gekozene belangrijk.

• De in 2024 opgestarte activiteiten om participatie, zowel op stedelijk niveau als in de wijken, te versterken, zijn voortgezet, waaronder de Kinderadviesraad Tilburg, het jongerenplatform, Pitch Nights, Takkie Tilly, de Week van de Democratie, het Democratic Citylab van Fontys, het 18-jarigen pakket, Open Verkiezingen en het EU‑project GrowingUp. De initiatieven besteden nadrukkelijk aandacht aan verkiezingen en democratische bewustwording. Succesvolle initiatieven die bijdragen aan jongerenparticipatie, kansengelijkheid en talentontwikkeling continueren we in 2026.
• Ter voorbereiding op de besluitvorming over een mogelijk vervolg van het programma, dat in maart 2026 afloopt, is een evaluatie opgesteld. In december 2025 zijn de bevindingen gedeeld met uw raad.

Programma Tilburg in 2050

• De Visie 'Samen werken voor brede welvaart voor Tilburg in 2050' is op 30 juni 2025 met partners aangeboden en omarmd door de gemeenteraad. Het biedt een belangrijke basis en uitgangspunt voor het handelen van de gemeente met brede welvaart als perspectief en kompas.
• De visie Tilburg 2050 heeft ook een belangrijke basis gelegd voor de Economische route naar brede welvaart (Economische Strategie 2025-2050, september 2025) en Omgevingsvisie Tilburg 2050 deel A (vastgesteld februari 2026; deel B stelt de nieuwe gemeenteraad vast). De uitwerking naar een andere werkwijze binnen de gehele organisatie en doorwerking in programma's (zoals Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid Tilburg NoordWest) krijgen steeds meer vorm. Eind 2025 is de verkenning naar de verdere vormgeving van een Alliantie 013 gestart om de beweging op brede welvaart een verdere impuls te geven (in de stad en bij andere organisaties, bedrijven en kennispartners).

Maatschappelijke weerbaarheid/ hybride dreiging

• In augustus 2025 is de VNG handreiking 'Weerbaarheid en Veerkracht op lokaal niveau' uitgebracht.
• Onder zes pijlers zijn in deze handreiking 41 gemeentelijke opgaven beschreven welke in de periode september 2025 tot en met maart 2026 nader worden uitgewerkt. Daartoe is een kernteam weerbaarheid opgericht dat zich met de interne organisatie en externe partijen op deze taak richt. De raad is hier op 10 november 2025 tijdens een informatiebijeenkomst over geïnformeerd. 
• De fase van kwartiermaken moet leiden tot meer beeld bij de impact en de omvang van de totaalopgave en tot het opstellen van een plan van aanpak inclusief organisatievoorstel.
• Ondertussen heeft Tilburg zich aangemeld als pilotgemeente voor een noodsteunpunt en zijn we gestart met het voeren van gesprekken over weerbaarheid in de organisatie en met de stad, waaronder met inwoners en maatschappelijke partners, om aan beeldvorming te doen, de bewustwording te vergroten en de samenwerking te versterken.

Lobby en netwerken

• Tilburg is een actieve partner in netwerken zoals de VNG, G40 Stedennetwerk, BrabantStad en Eurocities. In 2025 was Tilburg gaststad van een succesvolle bestuurlijke tweedaagse van het G40 Stedennetwerk.
• De Tilburgse public affairs agenda Den Haag stond vooral in het teken van de val van het kabinet, Tweede Kamer-verkiezingen en (het begin van) de kabinetsformatie. Tilburg heeft zelfstandig en in samenwerking met netwerken zoals VNG en G40 de onderwerpen die voor Tilburg van belang zijn, geagendeerd bij de landelijke politiek. Er is fors geïnvesteerd in kennismaking met (kandidaat) Tweede Kamerleden; meerdere bewindspersonen en de ambtelijke top van het Rijk bezochten Tilburg en de regio. Ook is richting het Rijk en binnen verschillende netwerken inbreng geleverd met betrekking tot o.a. woningbouw, waterstofnetwerk, veiligheid spoor, landelijk vuurwerkverbod, asiel, defensie, integrale wijkaanpak (Nationaal programma Leefbaarheid en Veiligheid) en Human Centered Innovation (advies Wennink).
• Landelijke profilering hebben we ook via events en mediaoptredens kracht bij kunnen zetten, zoals met een optreden van de burgemeester bij Hofstad en Land (spoorveiligheid (Weterings)), bij WNL (vuurwerkverbod (Hoes)), Stadsforum/ Omroep Brabant (veiligheid/ Tilburg algemeen), Ey! Weekly/ talkshow Fontys Journalistiek (jongeren en Tilburg) en waren we betrokken bij de organisatie van het Debat van het Zuiden (met 7 landelijke fractievoorzitters) in Tilburg in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen.

• We hebben de eerste verkennende stappen gezet om de public affairs agenda Europa te herijken naar aanleiding van het nieuwe werkprogramma en beleidskeuzes van de Europese Commissie en Parlement. Op EU-niveau vroeg het toekomstige Meerjarig Financieel Kader (MFK) dat vanaf 2028 moet ingaan, veel aandacht. Momenteel onderhandelen de EU-instituties over het kader. Met partners lobbyen wij voor behoud van subsidies die rechtstreeks toegankelijk zijn voor gemeenten, bijvoorbeeld voor de integrale wijkaanpak (NPLV).
• Mede in het licht van een gezamenlijke profilering en positionering Breda-Tilburg is op 1 januari 2026 een Europacoördinator gestart die voor beide steden fondsenwerving verkent en netwerken verder ontwikkelt op Europese schaal.
• Voor belangrijke ontwikkelingen, zoals Kenniskwartier, hebben we aanzienlijke financiële middelen (wonen, mobiliteit) van het Rijk verworven. Met de provincie Noord-Brabant hebben we samenwerkingsafspraken voorbereid (ter ondertekening in februari 2026) voor het Kenniskwartier.
• Intern hebben we onze werkwijze op het gebied van public affairs verder geprofessionaliseerd en hebben we medewerkers opgeleid (met kennis, vaardigheden, tools voor zowel nationale als Europese politieke processen) om mede een rol te kunnen pakken in de lobby, in goed samenspel met het bestuur.

Bestuur en netwerken

• Werken met een Kernagenda heeft deze bestuursperiode richting en focus gegeven aan de inzet van de regio Hart van Brabant. 2025 was het laatste volledige jaar van deze periode; met vrijwel alle opgenomen activiteiten in de Kernagenda 2023-2027 zijn we aan de slag gegaan. Bij majeure ontwikkelingen is dat terug te vinden bij de afzonderlijke velden elders in deze jaarstukken. Een aanzienlijk deel van de opgaven en activiteiten vragen ook na deze bestuursperiode nog aandacht. De voorbereiding voor de Kernagenda Hart van Brabant 2027-2031, waarin deze opgaven en activiteiten opnieuw zullen landen, is in 2025 gestart en krijgt na de gemeenteraadsverkiezingen een vervolg in 2026. 
• Binnen het fysiek domein is de samenwerking binnen SRBT-verband (Stedelijke Regio Breda-Tilburg) met een vastgestelde uitvoeringsagenda en samenwerkingsafspraken verder versterkt. Met de toekenning van de Rijksmiddelen voor Woningbouw en Mobiliteit die in SRBT-verband zijn opgewerkt en aangevraagd, wordt de opgave uit de Kernagenda (Hart van Brabant) om de ontwikkeling van stedelijke regio's verder te verkennen, substantieel verder gebracht.
• Met de start van de Gemeenschappelijke Regeling De Baronie (in februari 2026) komt de samenwerking tussen Hart van Brabant en De Baronie in een volgende fase. Naast de steun van het Rijk op het gebied van verstedelijking (wonen, mobiliteit), zijn op economisch gebied nadere afspraken gemaakt voor een verdere uitwerking in het eerste kwartaal van 2026. Betekenis geven aan en vorming van een Metropoolregio Tilburg - Breda helpt qua positionering en externe profilering (met name op nationale en Europese schaal), maar is geen dwingend kader om tot vergaande governance te komen.
• In BrabantStad is een nieuw narratief 'Bestemming BrabantStad. Metropoolregio op mensenmaat' ontwikkeld als overdracht naar de volgende colleges. Het biedt de basis om de koers te bepalen voor succesvolle samenwerking en afstemming te organiseren ten aanzien van een gezamenlijke agenda en bijbehorende inzet. In 2025 stonden ontmoeting, kennisdeling en actuele ontwikkelingen centraal; Tilburg was ook gaststad voor het netwerk voor de ontmoeting over brede welvaart, met o.a. universiteits-hoogleraar Putters.
• Op het gebied van bestuur, regionale en interbestuurlijke samenwerking zijn we actief (en veelal met G40 of in VNG- verband) om inbreng te leveren richting BZK (Actieagenda Goed Bestuur, Elke Regio Telt, Visie op de regio, Beleidskader Decentraal Bestuur), commissiedebatten in de Tweede Kamer of initiatieven van de VNG (zoals voorbereiding van een visie op regionalisering).
• De samenwerking met Tilburg University is geïntensiveerd en gegroeid. Voor de verdere professionalisering van de samenwerking, om aan 'Tilburg universiteitsstad' een impuls te geven en brede welvaart als een gezamenlijk uitgangspunt te nemen voor de toekomst van onze stad, verdiepen we de gesprekken en werken toe naar een tienpuntenplan (zomer 2026). In 2025 zijn samenwerkingsafspraken gemaakt over de sportcampus (in het Kenniskwartier), is het convenant studentenhuisvesting ondertekend (met andere partners) en trokken we samen intensief op -met een Brabantse coalitie- in de lobby hoger onderwijs (tegengaan bezuinigingen en internationalisering). De universiteit heeft een belangrijke bijdrage geleverd bij de totstandkoming van de Visie Tilburg 2050 en concretisering van brede welvaart in de praktijk (met o.a. de academische werkplaatsen brede welvaart en bijdragen van de Stadshoogleraar).
• We hebben gezamenlijk met de universiteit gereflecteerd op de betekenis en meerwaarde van het Stadshoogleraarschap in voorbereiding op besluitvorming in 2026. Bij een mogelijk vervolg worden nadere afspraken gemaakt over scope, vorm, inzet en financiën.

• Samen met de externe partners is een planning opgesteld voor de gebiedsvisies. In gezamenlijk opdrachtgeverschap met de woningcorporaties is een aanbesteding gedaan waaruit een partij is gekozen die de gebieden Oud-Zuid en Oud-Noord begeleidt met het ontwikkelen van de gebiedsvisie en de opzet en uitvoering van het daarbij horende participatietraject. Het traject voor de gebiedsvisie Oud-Zuid is eind 2025 gestart. Oud-Noord start in het derde kwartaal van 2026.
• De gebiedsvisie 3-West wordt in een traject met meerdere iteraties ontwikkeld. Iteratie 1 (analyse) is in het voorjaar van 2025 opgeleverd. De opgaven zijn: versterken gemeenschappen & voorzieningen, integrale kindcentra, participatie en wijkeconomie, leefbaarheid en inclusieve mobiliteit en aanpak ondermijning/overlast. Iteratie 2 bestaat uit een actieonderzoek, responsieve aanpak en het ruimtelijk raamwerk. Iteraties 3 (opstellen visie) en 4 (vaststellen) worden in 2026 afgerond.
• In Noord heeft het strategisch gebiedsteam een gebiedsagenda opgesteld op basis waarvan zij de samenwerking en activiteiten in Noord de komende periode verder invulling geven.
• De agenda Piushaven is eind 2025 vastgesteld. Deze agenda voor dit deelgebied in Oud-Zuid is op initiatief van buurtbewoners en ondernemers tot stand gekomen. Ook voor de Abdij- en Torenbuurt is samen met bewoners een buurtvisie opgesteld. Hiermee verbinden we de stedelijke opgaven aan de wensen en behoeften van buurtbewoners.
• De samenwerking met wijkpartners is in de verschillende gebiedsteams verder vormgegeven en verstevigd. Zo is in november een reflectiesessie met het gebiedsteam Reeshof georganiseerd waarbij teruggeblikt en vooruitgekeken is op de samenwerking.
• In West zijn drie werkplaatsen gestart, waarvan één zich in een verder gevorderd stadium bevindt; in Zuid en Noord is gestart met de analyses voor de onderzoeksvragen voor de werkplaats.
• We hebben een Dag van het Gebiedsgericht Werken georganiseerd met als doel de collega’s in onze organisatie te informeren en inspireren.
• Er is een proces gestart om de positie van de wijk- en dorpsraden te herijken; we doen dit samen en in gesprek met de wijk- en dorpsraden. De herijking moet duidelijkheid scheppen en houvast bieden voor gemeente, de raden en andere belanghebbenden over de rol en positie van de wijk- en dorpsraden.
• Er zijn veel gesprekken gevoerd met beleidsafdelingen om te verkennen wat ze gebiedsgericht kunnen aanpakken. Zo hebben we geconstateerd dat we al veel meer doen dan we dachten en dat we door slimme verbanden te leggen gemakkelijk(er) gebiedsgericht kunnen programmeren.
• Er zijn sociale analyses (SmartStart) uitgevoerd voor de gebieden Noord, West, Zuid en Oud-Zuid om met databeelden het maken van de gebiedsvisies/-agenda’s te ondersteunen. In samenwerking met het programma Tilburg 2050 wordt gewerkt een gebiedsmonitor, op basis van de thema’s en indicatoren van Brede Welvaart. De gebiedsmonitor geeft inzicht in de stand van zaken in het gebied en op buurtniveau.
• Het programma Nationaal Programma Leefbaarheid & Veiligheid (NPLV) Tilburg NoordWest, programma Organisatieontwikkeling, team Wijken en de transitie hebben samengewerkt om de Werkplaatsen in te richten.
• Samen met het programma Organisatieontwikkeling is ambtelijk een voorstel gedaan en geaccordeerd door de directie voor de inbedding van het gebiedsgericht werken in de gemeentelijke organisatie. Het doel is om gebiedsgericht werken de komende periode te versterken, wederkerigheid te borgen en om vanuit samenhang (tussen domeinen) tot besluitvorming te komen. Het college heeft in 2025 besloten om van gebiedsgericht werken een concernprogramma te maken. Kernopdracht van de nieuwe concernprogrammamanager is samenhang aanbrengen en verbinding leggen om de beweging en uitgangspunten van gebiedsgericht werken de komende jaren verder te brengen. Hiermee hebben we, samen met het programma Organisatieontwikkeling, de positie van het gebiedsgericht werken stevig verankerd in de organisatie.
• Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid( NPLV) voor Tilburg NoordWest:
  • Samenwerking met gebiedsteams, opgaven en aanpak van het NPLV en de gebiedsteams zijn goed op elkaar afgestemd.
  • Extra middelen (€ 13,1 miljoen) binnengehaald voor sociaal maatschappelijke voorzieningen en woningbouw in NoordWest.
  • Resultaten behaald op verschillende onderdelen, zoals versterking ondersteuningslijn – 9 maanden tot 13 jaar, o.a. percentage VVE deelname in Noord en West is hoger dan het stedelijk gemiddelde. En onder andere inwonersbetrokkenheid en eigenaarschap versterkt door 40 sleutelpersonen die tegen vergoeding en met ontwikkeltraject werkzaam zijn in NoordWest.