Sociaal en Veerkrachtig

Overheveling budget alleenverdienersproblematiek
Door een ongunstige samenloop van verschillende regelingen ontvangen sommige alleenverdienerhuishoudens met een laag inkomen onvoldoende toeslagen. Deze groep komt daardoor financieel in de knel. Voor deze problematiek wordt per 2028 een structurele oplossing verwacht via aanpassing van de belastingwetgeving.
Tot die tijd zijn gemeenten wettelijk verplicht om de Tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek uit te voeren. Deze regeling bestaat uit twee fasen:

Fase 1: Compensatie via de bijzondere bijstand over de jaren 2022-2024;
Fase 2: Een forfaitaire tegemoetkoming over de jaren 2025-2027.

Omdat het bereiken van de doelgroep complex is, verwachten wij dat de uitvoering van fase 2 ertoe bijdraagt dat meer rechthebbenden ook in beeld komen voor fase 1.
Voor het uitvoeren van deze regeling heeft het Rijk in 2024 en 2025 in totaal € 628.000 beschikbaar gesteld. De inkomsten en uitgaven binnen deze regeling lopen echter niet synchroon. In 2025 is er pas € 85.000 aan kosten gerealiseerd. Om de uitvoering in 2026 financieel mogelijk te maken wordt ingeschat dat alleen de incidentele middelen ad € 357.860 uit de meicirculaire 2025 benodigd zijn. Voorgesteld wordt om dit bedrag over te hevelen naar 2026 en deze te betrekken bij de resultaatbestemming van de jaarrekening. Er resteert dan nog een voordeel van € 185.000.

Overheveling budget problematische schulden
Bij de meicirculaire 2025 is € 320.000 toegekend om problematische schulden tegen te gaan. Bij de besteding van deze middelen is de focus gelegd op vroegsignalering. In 2025 is € 167.000 reeds uitgegeven, het resterende bedrag ad € 153.000 is in 2026 nog benodigd voor o.a. een ambassadeur werkende armen die een aanpak zal ontwikkelen zodat werkende armen eerder en beter geholpen kunnen worden en
een website die mogelijkheden biedt om snel en laagdrempelig in contact te komen met inwoners. Voorgesteld wordt om € 153.000 over te hevelen naar 2026 en te betrekken bij de resultaatbestemming van de jaarrekening.

Overheveling budget kunstgrasveld hockeyclub Were Di
In de begroting 2025 is budget gevraagd voor de uitbreiding van een half naar een heel kunstgras hockeyveld, inclusief daarmee samenhangende aanpassingen van het sportpark. De geprivatiseerde vereniging is verantwoordelijk voor de realisatie. De aanleg van een extra hockeyveld op deze locatie is een ingrijpende wijziging. Om de vereniging voldoende tijd te geven om te komen tot een plan van aanpak (de definitieve puzzel moet nog gelegd worden) op basis waarvan realisatie kan plaatsvinden, is bij de Najaarsbijstelling 2025 al een budget van € 1.550.000 overgeheveld naar 2026. In 2025 zijn uiteindelijk nog helemaal geen uitgaven gedaan. Voorgesteld wordt om ook het resterende budget van € 50.000 over te hevelen naar 2026. Wanneer bij verdere uitwerking blijkt dat een financieel gunstigere uitvoeringsvariant haalbaar is dan kunnen eventueel resterende middelen vrijvallen.

Overheveling budget kunstgrasveld voetbalclub Biezenmortel
In de begroting 2025 is budget gevraagd voor de aanleg van een kunstgrasveld bij voetbalclub Biezenmortel. De geprivatiseerde vereniging is verantwoordelijk voor de realisatie. Zij zijn gestart met de voorbereidingen (o.a. BOSA subsidie aangevraagd) maar hebben meer tijd nodig om te komen tot een definitief plan van aanpak op basis waarvan realisatie kan plaatsvinden. Bij Najaarsbijstelling 2025 is al besloten om een budget van € 600.000 over te hevelen naar 2026. Uiteindelijk zijn in 2025 nog helemaal geen uitgaven gedaan. Voorgesteld wordt om ook het resterende budget van € 50.000 over te hevelen naar 2026.

Overheveling restant subsidieregeling Digitale Toegankelijkheid
Op 15 december 2025 is ingestemd met de motie Doorgaan met digitale toegankelijkheid (25-241). Het voornemen is de subsidieregeling Digitale toegankelijkheid te verlengen. Organisaties in de gemeente Tilburg worden hiermee in de gelegenheid gesteld om subsidie aan te vragen voor een bijdrage aan de bewustwording rondom digitale toegankelijkheid. Voorgesteld wordt om het resterende budget van € 30.000 over te hevelen naar 2026.

Exploitatie Sportbedrijf
Het overall voordelige saldo van de sportexploitatie bedraagt € 1.128.000. Dit is relatief gezien een beperkte afwijking, van slechts 1,9% van de totale lastenbegroting. De grote afwijkingen zitten in de realisatie van lasten (nadeel) en baten (voordeel) t.o.v. de begroting, respectievelijk ca. € 3,1 miljoen en € 4,2 miljoen. Bij de lasten wordt dit veroorzaakt door niet begrote uitgaven van incidentele middelen bij sportstimulering, met name personele inzet (€ 1,5 miljoen), kostprijsverhogende btw (€ 0,9 miljoen), overschrijding doorbelaste organisatiekosten (€ 0,4 miljoen) en overige meerkosten (€ 0,3 miljoen). Bij de baten betreft het de niet begrote baten op het gebied van sportstimulering (€ 1,6 miljoen), opbrengsten binnensport (€ 1,6 miljoen), opbrengsten buitensport (€ 0,2 miljoen) en ontvangen SPUK vrijstelling btw (€ 0,8 miljoen).

Het voordelige resultaat van € 1.128.000 is als volgt opgebouwd:

• Bedrijfsvoering een nadeel van € 375.000 vanwege hogere personeelskosten voor het uitvoeren van de programmering.
• Exploitatie sportstimulering een voordeel van € 264.000, op diverse onderdelen en projecten.
• Exploitatie horeca een voordeel van € 97.000 wat met name komt door lagere personeelskosten.
• Exploitatie binnensport (exclusief de horeca exploitatie) een voordeel van € 786.000.

Dit bestaat uit € 1.568.000 nadeel op de lasten wat onder andere wordt veroorzaakt door
kostprijsverhogende btw (niet begroot), onderzoekskosten naar de Superdome, diverse uitvoerings- en marketingkosten voor het evenement Shorttrack en hogere beheerskosten op gebied van schoonmaak, beveiliging en (huurders)onderhoud van de binnensport accommodaties (sporthallen, zwembaden en ijsbanen).
Het voordeel op de baten van € 2.354.000 is toe te schrijven aan de niet begrote Specifieke Uitkering stimulering sport (SPUK) ter compensatie van de kostprijsverhogende btw, hogere opbrengsten bezoek aan zwembaden (specifiek de zwemschool) en het aantal verhuurde uren sporthalgebruik.

• Exploitatie buitensport een voordeel van € 357.000. Dit bestaat uit € 163.000 voordeel op de lasten, enerzijds door een nadeel op de kapitaallasten (€ 151.000) en anderzijds door een voordeel op de overige lasten (€ 314.000) als gevolg van minder (onderhoud)uitgaven aan de buitensport accommodaties. Het nadeel op de kapitaallasten wordt veroorzaakt doordat bij de kunstgrasvelden bij Jong Brabant en Gudok op basis van ingebruikname in heel 2025 volledige kapitaallasten zijn toegerekend. Dit in afwijking van de prognose van de Tussenrapportage. Het voordeel op de baten bedraagt € 194.000 als gevolg van hogere huuropbrengsten en de Specifieke Uitkering stimulering sport (SPUK) ter compensatie van de kostprijsverhogende btw.

De hogere lasten dan begroot worden dus ruim gedekt door de extra baten. De budgetten worden in het kader van reëel ramen nader onderzocht om de financiële afwijkingen op lasten en baten meer in balans te krijgen.

Lagere bestedingen Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) 2023-2025
Wanneer een gebied binnen het NPLV verwachtte niet alle middelen van de SPUK Kansrijke Wijk 2023-2025 uit te geven werden ze in het laatste kwartaal van 2025 in de gelegenheid gesteld om een eenmalig uitstelverzoek in te dienen. Het programmabureau heeft dit gedaan voor € 1,2 miljoen doordat een aantal interventies later zijn opgestart (outreachende preventieactiviteiten) of niet zijn doorgegaan (gratis deelname voorschoolse educatie voor kinderen in Noord en West). Einde jaar bleek € 1.198.000 niet besteed te zijn. Het uitstelverzoek is door het Rijk goedgekeurd en deze middelen mogen dan ook in 2026 alsnog besteed worden.

Alternatief bestedingsplan IZA
Jaarlijks wordt gestuurd op een volledige besteding van de IZA‑SPUK middelen, aangezien niet-bestede middelen niet mogen worden doorgeschoven naar volgende jaren. Om een volledige besteding van de regionale IZA‑SPUK middelen te realiseren, zijn per gemeente alternatieve bestedingsplannen opgesteld en uitgevoerd. Het college heeft op 28 oktober 2025 het alternatieve bestedingsplan vastgesteld. De uitvoering van het plan leidt tot een volledig besteed budget op dit veld en tot voordelen op andere velden vanwege de vrijval van algemene dekkingsmiddelen.  

Actieplan mentale gezondheid
De uitgaven voor het actieplan mentale gezondheid zijn voor € 513.452 gedekt uit de IZA middelen. Daarnaast is er een kleine onderbesteding geweest, waardoor de oorspronkelijke dekking is aangepast en daardoor € 600.000 niet onttrokken wordt aan de reserve Fonds Preventie, Gezondheid en Kansengelijkheid en beschikbaar blijft binnen de reserve.

De melding van € 1.156.353 wordt verklaard doordat een deel van de SPUK IZA‑middelen 2025 kosten voor de regio betreft en geen kosten voor Tilburg zijn.
Conform de voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) dienen deze middelen via de balans te worden verantwoord in plaats van via de exploitatie, hetgeen leidt tot een budgetneutrale melding van € 1.156.353 op de lasten en baten.

Lagere kosten op Europese subsidie ForwArt
In juni 2020 is de subsidieaanvraag voor ForwArt in het kader van het Europese subsidieprogramma 'Urban Innovative Actions' gehonoreerd. Voor 2025 stond er nog € 601.000 aan kosten begroot voor de afronding van dit project met dekking á € 244.000 vanuit ontvangsten IUA en € 357.000 vanuit de reserve Cofinancieringsfonds. De definitieve afrekening heeft inmiddels plaatsgevonden en dit heeft in 2025 tot een terugbetaling van € 17.000 door een van onze partners en een nabetaling vanuit UIA van € 12.000 geleid. Per saldo leidt dit tot een voordeel op de lasten van € 618.000. Op de baten is er een nadeel gerealiseerd van € 232.000 door minder ontvangsten vanuit UIA en een nadeel van € 357.000 doordat de onttrekking aan de reserve Cofinancieringsfonds niet nodig was.

Resultaat minimaregelingen

• Met de najaarsbijstelling is reeds melding gemaakt van € 500.000 meerkosten op de individuele bijzondere bijstand als gevolg van meer uitgaven op de onderdelen bewindvoering en jongerentoeslag. Daarnaast zijn er op de diverse andere posten plussen en minnen gerealiseerd waardoor er per saldo nog € 139.000 meer is uitgegeven dan vorig jaar;
• Voor de regeling Collectieve Zorgverzekering Minima is € 359.000 meer uitgegeven ten opzichte van 2024, doordat meer inwoners deelnemen en de premie is gestegen;
• Ook op de Individuele Inkomenstoeslag zijn meer uitgaven (€ 211.000) gerealiseerd ten opzichte van 2024. De oorzaak ligt in de indexering van de toeslagen en er is aan meer inwoners IIT verstrekt;
• Op de meedoenregeling is € 76.000 minder uitgegeven dan vorig jaar. Er is aan iets minder huishoudens Meedoenbudget toegekend;
• Tot slot zijn de kosten van kwijtschelding en gemeentelijk armoedebeleid beide licht gestegen (€ 18.000 en € 45.000).

Het nadeel is naar verwachting structureel en wordt dan ook meegenomen bij de structurele afwijkingen.

Overige afwijkingen

• Doordat er minder subsidieaanvragen zijn ontvangen, door scherper te toetsen aan de voorkant en door lagere subsidievaststellingen over voorgaande jaren zijn niet alle subsidiebudgetten volledig besteed. Voor komende jaren is de structurele onderbesteding van subsidiebudgetten benut voor het invullen van de taakstelling subsidiekorting.

• Voor de aanpak van problematiek in Kansrijke Wijken zijn conform het door het College vastgestelde bestedingsplan kosten gemaakt. In overeenstemming met het Collegebesluit (16-12-2025) zijn deze kosten onttrokken uit de reserve Transitiefonds Wijkgericht Werken en Inwonersparticipatie.

• Voor 2025 was incidenteel budget beschikbaar voor extra buurtondersteuning in kwetsbare buurten. Buurtondersteuning wordt pas effectief wanneer dit een structurele voorziening is. Omdat hier sprake was van een incidentele impuls is voor tijdelijke uitbreiding van bestaande medewerkers gekozen. Hierdoor is het budget niet geheel benut. Inmiddels kan de inzet structureel worden uitgebreid en geborgd.

• Voor 2025 was incidenteel budget geraamd voor ontmoetingsplekken. Een aantal initiatieven hebben in 2025 al succesvol een impactgerichte aanvraag ingediend binnen de subsidieregeling versterken sociale netwerken, anderen konden uit alternatieve budgetten worden gefinancierd. Een geraamde bijdrage aan het initiatief van ouderen voor een ontmoetingsruimte in het centrum kon niet worden ingezet omdat de initiatiefnemers zich terugtrokken.

• Door toename in het aantal bezwaar- en verzoekschriften afvalstoffenheffing en rioolheffing heeft dit geleid tot een nadeel op de lasten en daardoor een onttrekking uit de reserve afvalstoffenheffing en reserve rioolheffing.

• Er is een voordeel op de organisatiekosten gerealiseerd. Dit heeft mede met het resultaat op de corporate overhead te maken. Zie voor meer informatie hoofdstuk 3 Bedrijfsvoering.

• Voor het versterken van de sociale basisinfrastructuur is er € 146.000 minder onttrokken aan de reserve Investeringsfonds Sociaal Domein omdat een deel van de uitgaven incidenteel onder de SPUK Regiodeal onderdeel wijkaanpak kunnen worden verantwoord. De middelen blijven beschikbaar binnen de reserve.

• De brede specifieke uitkering voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis van € 4,2 miljoen is niet geheel besteed in 2025. Het restant van € 138.318 mag en wordt doorgeschoven naar 2026.

• Er is een voordeel gerealiseerd op het budget voor bestaanszekerheid door vertraging in de uitvoering van het "Verbeterplan verlagen drempels minimaregelingen en -voorzieningen" en minder uitgaven voor fashioncheques.

• Reserve Transitiefonds Wijkgericht Werken en Inwonersparticipatie: toelichting is samengevat onder het programma Samen en Dichtbij, veld Bestuur en Samenwerking.

• In 2018 startte het project om de eigendomsverhoudingen op gemeentelijke voetbalcomplexen te harmoniseren. Er was € 1 miljoen beschikbaar voor opstalvergoedingen, (veld)verlichting, kleinere voorzieningen en het wegwerken van achterstallig onderhoud tot gemeentelijk conditieafhankelijk onderhoudsniveau 3. Vertraging ontstond door het opstellen van de beleidsrichtlijn voor vergoedingen en de afstemming met verenigingen over eigendomsoverdracht, inclusief het terugzoeken van oude afspraken over investeringen en zelfwerkzaamheid. Door de langere doorlooptijd en extra werkzaamheden voor met name achterstallig onderhoud liepen de projectkosten op tot € 1.143.000. Omdat het budget is uitgeput wordt met deze jaarrekening het project financieel afgerond. Het tekort van € 143.000 komt ten laste van de sportexploitatie 2025. Op twee complexen bezit de gemeente nog een kantine en op één complex een tribune waarvoor overdrachtstrajecten lopen. De hiermee samenhangende ontvangsten komen t.z.t. ten goede aan de sportexploitatie.

• Lasten Sportparkmanager en de dekking ervan uit de Reserve Transitie Wijkgericht Werken.

• De technische overhevelingen betreffen externe opdrachten, waarvan de uitvoering op 31 december nog niet is gestart maar die niet meer ongedaan kunnen worden zonder financiële gevolgen, of interne exploitatiebijdragen aan meerjarige projecten. Deze bedragen worden in de overhevelingsreserve gestort, zodat ze in het volgende jaar nog beschikbaar zijn om opdrachten/projecten af te ronden.

• Diversen